Έχεις αναρωτηθεί ποτέ πόσες φορές πανηγύρισες για κάτι που τελικά δεν ήταν άξιο πανηγυρισμών; Πόσες φορές σπατάλησες ενέργεια και πάθος για να στηρίξεις κάτι που τελικά αποδείχθηκε κατώτερο των προσδοκιών σου; Όσο μετριοπαθής κι αν είσαι σαν άνθρωπος, σίγουρα θα έχεις τουλάχιστον μία τέτοια περίπτωση να θυμηθείς. Για παράδειγμα ένα ματς ποδοσφαίρου, όπου πανηγύρισες έξαλλα το γκολ της ομάδας σου, μόνο και μόνο για να ηττηθεί τελικά με 3-1. Ή μια ταινία (ή ένα βιβλίο, ή ένα σίριαλ, ή ένα βιντεοπαιχνίδι, ή οτιδήποτε) που περίμενες για μήνες πώς και πώς να πέσει στα χέρια σου, και τελικά δεν άξιζε την αναμονή, γιατί τελικά δεν ήταν αυτό που περίμενες. Ή ακόμα και εκείνη η κοπέλα στο Λύκειο που μετά από επίμονο φλερτ δέχτηκε τελικά να γίνει το κορίτσι σου, αλλά τη χώρισες μετά από λίγο καιρό γιατί δεν την άντεχες. Ή το πιθανό απ’όλα: Ένας πολιτικός ή ένα κόμμα που στήριζες με όλες σου τις δυνάμεις, που χάρηκες με την ψυχή σου όταν κέρδισε τις εκλογές, όμως λίγους μήνες μετά ένιωθες ήδη μαλάκας για όλα αυτά.

Μέχρι πριν ένα χρόνο είχα περάσει όλα τα παραπάνω στη ζωή μου λίγο-πολύ, εκτός από το τελευταίο. Ποτέ δεν είχα ιδιαίτερη εμπιστοσύνη στην πολιτική και τους πολιτικούς, και ποτέ δεν είχα πανηγυρίσει αληθινά για κάποια εκλογική νίκη. Πριν ένα χρόνο, όμως, κάτι συνέβη. Οι υποψήφιοι δήμαρχοι Αθηναίων ήταν ο Νικήτας Κακλαμάνης και ο Γιώργος Καμίνης. Έμοιαζαν να αντιπροσωπεύουν εντελώς διαφορετικά πράγματα: Δεξιά-Αριστερά. Μεγαλοστομίες-Ρεαλισμός. «Παλιός» πολιτικός-«Νέος» πολιτικός. Κατεστημένο-Καινοτομία. Και για πρώτη φορά στη ζωή μου ένιωσα την ανάγκη να στηρίξω κάποιον σε μία εκλογική μάχη. Αν και δεν ψηφίζω στην Αθήνα (ετεροδημότης γαρ), στήριζα τον Καμίνη σε συζητήσεις με φίλους και στο Διαδίκτυο. Πιθανότατα δεν επηρέασα κανέναν, βέβαια, αλλά σημασία έχει ότι εκείνο το βράδυ της Κυριακής που ο Καμίνης κέρδισε τη δημαρχία πανηγύρισα. Χάρηκα απίστευτα, γιατί θεώρησα ότι εκείνο το βράδυ συνέβη κάτι καλό στην πόλη μου.

Έναν χρόνο μετά, μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι δεν αξίζει να πανηγυρίζεις για μία εκλογική νίκη. Ποτέ. Είναι σαν να χειροκροτάς έξαλλα στην αρχή μίας θεατρικής παράστασης, πριν καν πέσει η πρώτη ατάκα. Πώς ξέρεις ότι οι ερμηνείες θα είναι καλές; Κι αν ο θίασος είναι στα μαχαίρια και η παράσταση βγει χάλια; Κι αν το αστέρι της παράστασης χάσει τα λόγια του; Εσύ που χειροκρότησες και φώναξες «μπράβο» προκαταβολικά θα αισθάνεσαι εντελώς μαλάκας και θα δαγκώνεις τα χείλη σου. Ειδικά αν ήσουν εσύ που έπεισες και τους φίλους σου να δουν αυτήν την παράσταση.

Δεν ξέρω αν μπορείς να βάλεις στη ζυγαριά τους δημάρχους και να τους συγκρίνεις, και δεν έχει και καμία σημασία εδώ που τα λέμε. Αλλά μια με τις δηλώσεις του ότι «το μόνο που απομένει είναι ο στρατός», την άλλη με την «έξωση» στους άστεγους για να γίνει η Αθήνα «ευρωπαϊκή πρωτεύουσα» (γιατί μόνο αυτό εμποδίζει την Αθήνα να γίνει πόλη της προκοπής, οι άστεγοι), φοβάμαι πως ο Καμίνης μπαίνει στο πάνθεον των πολιτικών κατηγορίας «ήσουν η ελπίδα μας/πήδα-πήδα-πήδα μας». Μπορεί να κάνω λάθος (και δε θα είναι ούτε η πρώτη, ούτε η τελευταία φορά), αλλά για μένα η περίπτωσή του είναι κλασικό παράδειγμα του πώς η εξουσία παίρνει ανθρώπους με προσωπικότητα και φιλοδοξίες και τους μετατρέπει σε πανομοιότυπα πρεζόνια που χρειάζονται τη δόση τους κάθε τέσσερα χρόνια για να μην πάθουν σύνδρομο στέρησης. Φυσικά, έχει κάνει και κάποια θετικά πράγματα και το δίκαιο είναι να κριθεί από το συνολικό του έργο, αλλά ας πούμε ότι έχουμε δει κάποια spoilers.

Από τη μία θα ήταν καταστροφικό αυτό το ισοπεδωτικό «όλοι ίδιοι είναι», θα σήμαινε ότι οι εκλογές είναι μία διαδικασία ανούσια και περιττή, αφού όποιος και να εκλεγεί θα κάνει τα ίδια. Από την άλλη, όμως, αυτό μας διδάσκει η εμπειρία μας με την πολιτική. Και όχι μόνο στην Ελλάδα, βέβαια – εδώ δε μιλάμε για ένα «ελληνικό» ελάττωμα, αλλά για μία ανθρώπινη αδυναμία. Αν έχουμε κάποια ελπίδα για κάτι καλύτερο στο μέλλον, δε χρειαζόμαστε διαφορετικούς ανθρώπους – οι άνθρωποι πάντα ίδιοι θα είναι. Διαφορετικά συστήματα είναι που χρειαζόμαστε, πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά. Συστήματα που να μη δημιουργούν ματαιόδοξους ηγέτες, αλλά ηγέτες που δρουν για το συμφέρον των συμπολιτών τους. Τώρα, το πώς θα δημιουργηθούν τέτοια συστήματα είναι ένα άλλο θέμα, που δεν μπορεί κανείς να αναλύσει σε ένα blogpost, αλλά σε μία δωδεκάτομη εγκυκλοπαίδεια πολιτικών επιστημών.

Όλα αυτά δε σημαίνουν σε καμία περίπτωση ότι θα ήταν μια λύση να σταματήσουμε να ψηφίζουμε, γιατί κάτι τέτοιο θα αποθράσυνε εντελώς το τωρινό κατεστημένο. Θα ήταν ακόμα πιο καταστροφικό από το να ψηφίσουμε τον λάθος άνθρωπο. Απλά για την ώρα, απλώς ας μην πανηγυρίζουμε για ανθρώπους και θεσμούς που δεν το αξίζουν. Γιατί είναι στατιστικά βέβαιο ότι θα μας απογοητεύσουν. Πάλι.

Advertisements