Αγαπητό ημερολόγιο,

μια κινέζικη παροιμία λέει «αυτός που δεν έχει δική του ζωή είναι καταδικασμένος να ασχολείται με τις ζωές των άλλων». Εντάξει, ψέματα λέω, το έβγαλα μόλις τώρα από το κεφάλι μου – αλλά παραδέξου το: το κόλπο της κινέζικης παροιμίας πάντα πιάνει.

Που λες, μια και (ως συνήθως) τίποτα το αξιοσημείωτο δε συμβαίνει στη δική μου ζωή, τον τελευταίο καιρό παρακολουθώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις στην Αίγυπτο, μία χώρα που διανύει μια από τις πιο σημαντικές περιόδους της τεράστιας ιστορίας της, και μία χώρα στην οποία αυτές τις μέρες συμβαίνουν πράγματα που μπορούν να αποτελέσουν ιστορικό προηγούμενο για μελλοντικές καταστάσεις σε άλλες χώρες – μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Και αυτό που θα κάνω σήμερα θα είναι να σου εκφράσω κάποιες σκέψεις για όλα αυτά.

(ναι, το ξέρω ότι βαριέσαι αυτές τις αναλύσεις, και ότι δεν είμαι ούτε πολιτικός αναλυτής, ούτε ιστορικός, ούτε καν δημοσιογράφος τυπικά, αλλά αυτά έχω ανάγκη να γράψω αυτή τη στιγμή. Θα με ανεχτείς για άλλη μια φορά.)

Πρώτα απ’όλα, ας ξεκινήσουμε από το προφανές: Αυτό που συμβαίνει αυτές τις μέρες στην Αίγυπτο δεν είναι απλά «ταραχές» ή «επεισόδια» ή «διαδηλώσεις», αλλά «επανάσταση» και «εξέγερση». Πρόκειται για ανθρώπους νέους στην πλειοψηφία τους, οι οποίοι ξεσηκώνονται εναντίον ενός αυταρχικού, (κατ’επίφασιν δημοκρατικού αλλά στην πράξη) δικτατορικού καθεστώτος, αγανακτισμένοι από την φτώχεια, την ανεργία και γενικά το ζοφερό μέλλον που προδιαγράφεται γι’αυτούς.

Βέβαια, αν έβλεπε κανείς το δελτίο του Mega αυτές τις μέρες, θα νόμιζε ότι στην Αίγυπτο έχουν βγει στους δρόμους 50 κατάπτυστοι κουκουλοφόροι, που πετάνε μολότοφ και πέτρες στους αστυνομικούς σπάνε βιτρίνες, και οι οποίοι αργά ή γρήγορα θα βαρεθούν και η ζωή στην Αίγυπτο θα επιστρέψει σύντομα στους κανονικούς της ρυθμούς – όπως γίνεται κάθε τόσο στην Αθήνα, δηλαδή. Και μετά, αν έβαζε Al Jazeera, θα έβλεπε χιλιάδες ανθρώπους συγκεντρωμένους σε πλατείες, χωρίς κουκούλες και χωρίς όπλα, χωρίς κανένα απολύτως όπλο πέρα από τη φωνή τους, με την οποία απαιτούσαν την παραίτηση του Χόσνι Μουμπάρακ και ορκιζόντουσαν ότι δεν θα επέστρεφαν στα σπίτια τους αν δεν έφευγε από την εξουσία αυτός ο άνθρωπος. Και μετά θα αναρωτιόταν κανείς αν υπάρχουν δύο διαφορετικές Αίγυπτοι στον κόσμο, όπου συμβαίνουν διαφορετικά γεγονότα, ή αν υπάρχουν δύο διαφορετικές δημοσιογραφικές δεοντολογίες.

Είναι φανερό ότι ο Χόσνι Μουμπάρακ είναι πια ανεπιθύμητος από την πλειοψηφία του αιγυπτιακού λαού, και πολύ περισσότερο από το πιο δυναμικό κομμάτι του, τους νέους. Και καμία εξουσία δεν μπορεί να επιβιώσει για πολύ όταν έχει χάσει πια, όχι απλά τη στήριξη, αλλά και την ανοχή του λαού που κυβερνά.

Ένας ηγέτης με αξιοπρέπεια, ακούγοντας τον λαό του να απαιτεί την παραίτησή του, δεν θα μπορούσε παρά να παραιτηθεί επιτόπου. Ακόμα κι αν πιστεύεις πως έχεις πολλά να προσφέρεις στον τόπο, και ακόμα κι αν είσαι βέβαιος ότι εσύ είσαι ο καταλληλότερος για αυτήν τη θέση, δεν έχει νόημα να την κατέχεις αν δεν έχεις τον λαό με το μέρος σου. Κι έτσι ζητάς συγνώμη για τα λάθη σου, παραιτείσαι και αφήνεις την ιστορία να κάνει τη δουλειά της: Αν μετά από 50 χρόνια αποδειχθεί πως ο λαός της Αιγύπτου έκανε ένα τραγικό λάθος στερώντας σου την εξουσία, περνάς στα βιβλία της με χρυσά γράμματα. Αν όχι, τότε απλά δεν άξιζες αυτήν την τιμή.

Ωστόσο, ο Μουμπάρακ δεν είναι αξιοπρεπής. Είναι αρχομανής, θρασύτατος και αλαζών. Στο πρώτο του διάγγελμα προς τον αιγυπτιακό λαό, μετά από μέρες ολόκληρες διαδηλώσεων, όχι μόνο δεν ανακοίνωσε την παραίτησή του, αλλά αντίθετα ανακοίνωσε ότι θα παραμείνει στην εξουσία, κάνοντας έναν ανούσιο ανασχηματισμό – αυτά τα κόλπα πρέπει να τα έμαθε από τους δικούς μας πολιτικούς. Φυσικά, το «κόλπο» δεν έπιασε: Οι Αιγύπτιοι εξοργίστηκαν ακόμα περισσότερο, και η εξέγερση συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση.

Μπροστά στις νέες διαδηλώσεις, και μετά από πιέσεις από τη «νονά» Αμερική (ξέρεις, αυτή που σου φέρνει λαμπάδα το Πάσχα και σου στέλνει «δωράκια» πού και πού), ο Μουμπάρακ αλλάζει τροπάρι: Λέει «καλά, αφού είστε τέτοιοι, κι εγώ στις επόμενες εκλογές δεν θα είμαι υποψήφιος, αλλά μέχρι τον Σεπτέμβριο θα σας βγάλω την πίστη». Αυτό, βέβαια, αποτελεί είδηση: Ένας άνθρωπος που έχει ριζώσει για 29 χρόνια στην εξουσία ανακοινώνει ότι η θητεία του τελειώνει οριστικά σε 7 μήνες. Όμως οι Αιγύπτιοι δεν είναι ικανοποιημένοι. Θέλουν να φύγει, και θέλουν να φύγει ΤΩΡΑ. Και οι ταραχές συνεχίζονται.

Σαν καλός δικτάτορας, ο Μουμπάρακ προσπαθεί να αντιμετωπίσει τους «αντιφρονούντες» με προβοκάτσιες και απρόκλητη βία – όμως οι μέρες του είναι μετρημένες. Οι φήμες λένε ότι μεθαύριο θα έχει τελειώσει οριστικά η εποχή Μουμπάρακ. Μένει να το δούμε.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι: Τι θα γίνει μετά στην Αίγυπτο; Η μόνη λογική απάντηση είναι «δεν έχω την παραμικρή ιδέα». Οι αραβικοί λαοί είναι απρόβλεπτοι, ακριβώς επειδή έχουν τόσο ισχυρούς δεσμούς με τη θρησκεία τους. Μπορεί να ακολουθήσει μία νέα, μουσουλμανική δικτατορία, ή μπορεί να ακολουθήσει μία πρότυπη δημοκρατία. Μπορεί ακόμα και να κυλήσει η χώρα σε έναν αιματηρό εμφύιο πόλεμο. Σε μία χώρα όπου το καθεστώς έχει μείνει ίδιο κι απαράλλαχτο επί 30 χρόνια, όταν αυτό καταρρεύσει, όλα είναι πιθανά.

Ξέρεις κάτι, όμως; Ό,τι κι αν γίνει, οι Αιγύπτιοι θα έχουν νικήσει. Θα έχουν διεκδικήσει και κατακτήσει μόνοι τους, με τις δικές τους δυνάμεις, την απελευθέρωσή τους από ένα αυταρχικό καθεστώς. Μπορεί θεωρητικά όλα αυτά να οδηγήσουν σε ένα νέο, ακόμα πιο αυταρχικό καθεστώς – αλλά θα το έχουν εγκαθιδρύσει οι ίδιοι. Μπορεί να αποδεκατιστούν από έναν εμφύλιο πόλεμο – αλλά θα φταίνει οι ίδιοι και μόνο, καμία εξωτερική δύναμη. Θα έχουν παλέψει και θα έχουν πάρει τη μοίρα τους στα ίδια τους τα χέρια. Και αυτό είναι αρκετό για έναν λαό.

Και σκέψου τι αντίκτυπο μπορεί να έχει η επιτυχία αυτής της αιγυπτιακής επανάστασης σε όλον τον κόσμο. Και κυρίως στην Ελλάδα, όπου η κοινωνική ισορροπία ήδη κρέμεται από μία κλωστή. Κι αν γίνει κάτι αντίστοιχο στην Ελλάδα; Κι αν η επιτυχία των Αιγυπτίων εμπνεύσει άλλους λαούς; Ποιος θα βγει τότε να τους πει ότι αυτό που κάνουν είναι «ουτοπικό» και «ανούσιο», όπως θα ακούσεις να λένε όλοι αψήφιστα; Βέβαια, θα μου πεις ότι εμείς εδώ έχουμε δημοκρατία, και όχι δικτατορία. Μπορεί και να ισχύει, αλλά εγώ προσωπικά νιώθω ότι ζω σε μία δικτατορία ηλιθίων, οι οποίοι ψηφίζουν τους δικούς τους ηλίθιους κάθε φορά που τους δίνεται η ευκαιρία, φορτώνοντάς τους σε όλους μας. Κι εξάλλου, ακόμα κι αν έχουμε δημοκρατία, η πραγματική δημοκρατία είναι αυτό που συμβαίνει στην Αίγυπτο, οι άνθρωποι που βγαίνουν στους δρόμους για να διεκδικήσουν ένα καλύτερο μέλλον, και όχι οι βολεμένοι που ψηφίζουν κάθε 4 χρόνια τους «ευεργέτες» που τους διόρισαν. Ναι, αυτό είναι η δημοκρατία.

Κάποιες καρέκλες έχουν ήδη αρχίσει να τρίζουν. Και κάποιοι σύντομα θα πέσουν από τις καρέκλες τους προτού προλάβουν να καταλάβουν τι συμβαίνει. Τόσα χρόνια οι ίδιοι άνθρωποι στις ίδιες καρέκλες, κάποια στιγμή θα σπάσουν. Και τότε, η Αίγυπτος θα φτιάξει καινούργιες καρέκλες για νέους ανθρώπους…

Αυτά είχα να σου πω. Ελπίζω να μη βαρέθηκες πολύ. Ξέρεις, δεν είναι μόνο ότι πρέπει να πω σε κάποιον αυτά που σκέφτομαι, αλλά και ότι θέλω να ξέρω ότι, μετά από χρόνια, θα μπορώ να ξαναδιαβάσω αυτά που σου έγραφα κάποτε, στην τρελή μου νιότη, και να πω «μπράβο ρε, πόσο μάγκας ήμουν που τα έγραφα αυτά» ή «πωωωωωωωωω ρε πούστη μου, τι μαλακίες έγραφα τότε;». Να διαβάζω το ημερολόγιό μου και να ξαναζώ τα γεγονότα της εποχής. Γι’αυτό και μόνο, πρέπει να ξέρεις ότι είσαι πολύ σημαντικό για μένα.

Καληνύχτα. Και να θυμάσαι:

Σε έναν κόσμο οργανωμένης πλήξης, πάντα κάποιοι θα βρεθούν να σπάσουν τη ρουτίνα...

Advertisements