Οι αγιογραφίες, αν το σκεφτεί κανείς λογικά, είναι μάλλον άχρηστες. Αν ένας χριστιανός πιστεύει στον Χριστό, ή στην Παναγία, ή στον Άγιο Δημήτριο, ή στον Άγιο Βασίλη, ή στον Άγιο Τοπίνο τον Σοκολατούχο, ή σε όποιον άλλο θέλει να πιστεύει τέλος πάντων, δεν έχει ανάγκη να τον βλέπει σε εικόνα. Αν πιστεύει σε έναν αόρατο Θεό για τον οποίο διάβασε σε ένα παραμύθι, τότε προφανώς η φαντασία του είναι υπερ-αρκετή για να μπορεί να «βλέπει» αυτούς στους οποίους πιστεύει με τα μάτια της ψυχής του (τι έγραψα ο πούστης!). Μου φαίνεται ότι ο μόνος λόγος που υπάρχουν οι αγιογραφίες είναι για να μη δείχνουν τελείως άδειες οι εκκλησίες – αλήθεια, σκεφτείτε το: Αν δεν είχαν αγιογραφίες οι εκκλησίες, τι θα είχαν; Ένα μικρόφωνο για να μουρμουρίζει ο παπάς, ένα ακόμα για τον ψάλτη και καρέκλες για το κοινό. Σαν κουλτουριάρικη μουσική σκηνή τρίτης κατηγορίας θα ήταν.

Αλλά έστω, οι εκκλησίες έχουν ένα ελαφρυντικό για τις αγιογραφίες τους. Τι γίνεται, όμως, όταν οι «αγιογραφίες» βγαίνουν από τις εκκλησίες και χρησιμοποιούνται σε άλλους χώρους, με τους οποίους δεν έχουν καμία σχέση; Όπως, για παράδειγμα, στα ΜΜΕ;

Κάθε μέρα πεθαίνουν δεκάδες συνάνθρωποί μας. Αλλά κοίτα να δεις που έτυχε οι τρεις από αυτούς που πέθαναν τις τελευταίες δύο εβδομάδες να προέρχονται από τον δημοσιογραφικό χώρο. Πρώτος-πρώτος μας άφησε ο Χρήστος Λαμπράκης, ακολούθησε πριν λίγες μέρες ο Νίκος Κακαουνάκης και χθες απεβίωσε και ο βετεράνος Γιάννης Βούλτεψης. Πάμε να δούμε πώς αντιμετώπισαν τα ΜΜΕ τις τρεις περιπτώσεις.

Ο θάνατος του Λαμπράκη δεν ήταν ξαφνικός (αφού ήταν στο νοσοκομείο σχεδόν επί ένα μήνα), και επίσης δεν είχε τίποτα το τραγικό (με εξαίρεση το ότι συνέβη λίγο πριν τα Χριστούγεννα): Ούτε ατύχημα ήταν, ούτε 20 χρονών ήταν, ούτε τον σκότωσε κανένας. Ήταν απλώς ένας ηλικιωμένος άνθρωπος που πέθανε. Φυσικά, ένας θάνατος δεν είναι ποτέ κάτι ευχάριστο (ή έστω σχεδόν ποτέ). Αλλά, εξίσου φυσικά, ένας θάνατος πολύ σπάνια αξίζει να γίνει μεγάλο θέμα στα ΜΜΕ. Ο θάνατος ενός μεγάλου πολιτικού; Οπωσδήποτε. Ο άδικος θάνατος ενός 16χρονου από έναν αστυνομικό; Βεβαίως. Ο θάνατος 10 παιδιών σε τροχαίο ατύχημα; Ασφαλώς. Ο θάνατος ενός μεγαλοεκδότη από φυσικά αίτια; Όχι.

Δεν λέω ότι δεν ήταν σημαντική προσωπικότητα ο Λαμπράκης, το κάθε άλλο. Ως μεγαλομέτοχος της πιο επιτυχημένης εφημερίδας και του πιο δημοφιλούς τηλεοπτικού σταθμού και ως ιδρυτής του Μεγάρου Μουσικής, επηρέασε σημαντικά την ελληνική κοινωνία. Αλλά ως εκεί. Ούτε εθνοσωτήρας ήταν, ούτε άγιος, βέβαια. Προφανώς, δεν έφτασε τόσο ψηλά με στοργή και προδέρμ. Όλοι έχουμε τη σκοτεινή μας πλευρά, και πολύ περισσότερο αυτοί που έχουν κάποιου είδους εξουσία. Και η εξουσία του Λαμπράκη ήταν από τις πλέον ισχυρές.

«Εντάξει, λοιπόν, πέθανε ο άνθρωπος. Θεός σ’χωρέσ’ τον. Να του κάνουμε κι ένα μίνι αφιέρωμα στο δελτίο ειδήσεων, γιατί όχι; Και να γράψουμε κι ένα άρθρο στην εφημερίδα, για να μάθει ο κόσμος τι είχε κάνει αυτός ο άνθρωπος στη ζωή του, οπωσδήποτε.» Αυτή θα ήταν μια φυσιολογική σκέψη. Αλλά ποιος σκέφτεται φυσιολογικά στα σύγχρονα media; Κανένας. Το αποτέλεσμα; Τα δελτία ειδήσεων δεν ασχολήθηκαν με άλλο θέμα εκείνη τη μέρα (με αποκορύφωμα το δελτίο του Mega, όπου το κλάμα έπεσε κορόμηλο – μάλλον θα άφησε εκτός διαθήκης τον Πρετεντέρη ο συχωρεμένος), οι εφημερίδες φόρεσαν τα μαύρα λες και είχε πεθάνει ο Μεσσίας, και τα αφιερώματα για τη ζωή του Λαμπράκη έπεφταν βροχή. Η τρέλα, μάλιστα, συνεχίστηκε για αρκετές μέρες ακόμα στα Μέσα του αποθανόντος. Αυτή η αντίδραση των media δεν είναι απλώς παράλογη, είναι ενοχλητική. Όλες αυτές οι «αγιογραφίες» του Λαμπράκη ήταν το ίδιο άχρηστες με τις αγιογραφίες της εκκλησίας: Όσοι είχαν καλή γνώμη για τον Λαμπράκη δεν τις χρειαζόντουσαν, και όσοι είχαν αρνητική γνώμη, απλώς δεν επηρεάστηκαν – χώρια που τους έσπασαν τα νεύρα επειδή έψαχναν να βρουν καμιά είδηση της προκοπής και πέφτανε συνεχώς πάνω στις δεκάδες «αγιογραφίες».

Αλλά ας δεχτούμε ότι ο Λαμπράκης, παρά τα κακά του, προσέφερε κάτι στην ελληνική κοινωνία. Ο Κακαουνάκης τι ακριβώς προσέφερε, το οποίο να δικαιολογεί τα αφιερώματα και τους θρήνους των τηλεοπτικών δελτίων και των εφημερίδων; Η γνώμη μου είναι πως ο Κακαουνάκης έκανε πολλά για την ελληνική δημοσιογραφία. Μόνο που κανένα από αυτά δεν ήταν καλό: Λαϊκισμός, υποκειμενικότητα, «εκλεκτικές» φιλίες, «κωλοτούμπες», σκανδαλολογίες, (φημολογούμενοι) εκβιασμοί…Αυτή ήταν η προσφορά του Κακαουνάκη: Μία ακόμα φτυαριά χώμα πάνω από το φέρετρο της καλής δημοσιογραφίας. Νόμιζα πως τα αφιερώματα και οι «αγιογραφίες» γίνονται για ανθρώπους σημαντικούς, αλλά τελικά δε χρειάζεται να κάνεις τίποτα το ιδιαίτερο για να σου φιλοτεχνήσουν μια «αγιογραφία». Αρκεί να είσαι ιδιοκτήτης καναλιού, ή συχνός θαμώνας τους.

(φαίνεται πολύ αναίσθητο αυτό, ε; Εντάξει, ας το απαλύνω λίγο: Κρίμα που χάθηκε, συλλυπητήρια στην οικογένειά του, η δημοσιογραφική οικογένεια είναι πλέον πιο φτωχή σε λαϊκισμό…Ζωή σε λόγου μας)

Και αυτό ήταν ακριβώς το «λάθος» του Γιάννη Βούλτεψη. Ούτε στις τηλεοράσεις έβγαινε, ούτε ήταν μεγαλομέτοχος σε κάποιο ΜΜΕ. Κι έτσι, ο θάνατός του πέρασε σχεδόν απαρατήρητος από τα παραδοσιακά ΜΜΕ. Μια μικρή αναφορά εκεί, μια φωτογραφία αρχείου που ξεθάψαμε με το ζόρι αλλού, βγήκε η υποχρέωση. Αυτά για έναν άνθρωπο που αγωνίστηκε στο πλευρό του ΕΑΜ, φυλακίστηκε, βασανίστηκε, εξορίστηκε και, κυρίως, πρωτοστάτησε στην εξιχνίαση και δημοσιοποίηση της «υπόθεσης Λαμπράκη». Εντάξει, μετά πήγε κι έγινε διευθυντής Τύπου στην Νέα Δημοκρατία – είπαμε, όλοι έχουμε τη σκοτεινή μας πλευρά.

Δηλαδή ο Κακαουνάκης είναι πιο σημαντικός από τον Βούλτεψη; Ε, όχι!

Δυστυχώς, τα παραδοσιακά ΜΜΕ λειτουργούν όλο και πιο συχνά ως μηχανές του κιμά, παίρνοντας το «φιλέτο» τους, πολτοποιώντας το σε μια άμορφη μάζα κιμά, και κατόπιν πετώντας τον στα σκουπίδια όταν βρεθεί το επόμενο «φιλέτο». Και το χειρότερο είναι ότι προσπαθούν να επεκταθούν και στα «εναλλακτικά» ΜΜΕ – το ειδησεογραφικό site του Ευαγγελάτου με τη φωτογραφία του Κακαουνάκη στο φέρετρο πρέπει να νομίζει ότι πέτυχε κάτι πολύ σημαντικό. Στην πραγματικότητα, πέτυχε κάτι πολύ αηδιαστικό. Μάλλον πρέπει να πανηγυρίζει ο ΑΝΤ1 που τον ξεφορτώθηκε.

Κάποτε το πρόβλημα ήταν ότι δεν υπήρχαν αρκετές πηγές για να ενημερωθείς. Τώρα, το πρόβλημα είναι ότι υπάρχουν υπερβολικά πολλές πηγές και δεν ξέρεις ποια να πιστέψεις. Από την άλλη, το δίλημμα δε φαίνεται και τόσο δύσκολο: Τα παραδοσιακά ΜΜΕ εκφράζουν μία άποψη όλα μαζί, ενώ τα «εναλλακτικά» ΜΜΕ παρουσιάζουν μία ή περισσότερες διαφορετικές απόψεις. Ποιον θα πιστέψεις; Αυτόν που πίστευες επί 30 χρόνια και αποδείχθηκε διαπλεκόμενος και αναξιόπιστος, ή τον καινούργιο που έρχεται σε σύγκρουση μαζί του; Αυτόν που σε φλόμωσε στις «αγιογραφίες» των φίλων του και σε έπρηξε με τα σκάνδαλα των εχθρών του, ή αυτόν που δεν έχει φίλους κι εχθρούς;

Όχι άλλες αγιογραφίες, παρακαλώ. Όχι για μένα, τουλάχιστον. Από σήμερα, στρέφομαι αποκλειστικά στα εναλλακτικά ΜΜΕ. Γυρίζω την πλάτη μου στα διεφθαρμένα κανάλια και τις «οπαδικές» εφημερίδες. Όχι πως το Internet είναι ο παράδεισος της αντικειμενικής ενημέρωσης, αλλά σίγουρα είναι καλύτερο. Έχω ήδη από καιρό σταμπάρει τα site και τα blogs που εμπιστεύομαι, και σε αυτά θα τριγυρνάω από δω και πέρα.

Η TV έχει και off. Σήμερα το πατάω κι εγώ.

Advertisements