– Σήμερα γίνεται η κηδεία του Μάικλ Τζάκσον. Χιλιάδες «πιστοί» συρρέουν στo Λος Άντζελες, ώστε να δουν από κοντά τη σορό του, λες και περιμένουν να αναστηθεί. Εκατομμύρια άλλοι θα δουν την κηδεία από την τηλεόραση. Τα εισιτήρια για την τελετή πωλούνται στη μαύρη αγορά σε απίστευτες τιμές. Κι όλα αυτά αφορούν όχι τόσο τους celebrities, αλλά τους απλούς ανθρώπους. Απλοί άνθρωποι, που έχουν δουλειές, οικογένειες, σπίτια, κάνουν πράγματα που φαίνονται τρελά επειδή πέθανε ένας τραγουδιστής. Γιατί τόση τρέλα;

– Από τη μέρα που πέθανε ο Μάικλ Τζάκσον, βομβαρδιζόμαστε ανελέητα με πληροφορίες. Πώς πέθανε, πότε πέθανε, από τι πέθανε, τι έτρωγε, από ποια ασθένεια έπασχε, τι σχέσεις είχε με τον πατέρα του, ποια ήταν η αγαπημένη του τραγουδίστρια. Πόσες από αυτές τις πληροφορίες είναι πραγματικά χρήσιμες; Ελάχιστες. Πάρτε για παράδειγμα τον θάνατο του ηθοποιού Σπύρου Καλογήρου. Τα δελτία ειδήσεων έκαναν ένα μικρό θεματάκι: «Ο δημοφιλής ηθοποιός «έφυγε» σήμερα, χτυπημένος από την τάδε ασθένεια, η κηδεία του θα γίνει αύριο». Τα απολύτως απαραίτητα, δηλαδή. Θα μπορούσε να γίνει το ίδιο και με τον Τζάκσον; Όχι, βέβαια. Γιατί εδώ υπάρχει ζουμί. Υπάρχουν θεωρίες συνωμοσίας, που τις λατρεύουν τα ΜΜΕ, γι’αυτό και τις αναπαράγουν, συχνά χωρίς να ελέγχουν την προέλευση και την αλήθεια τους. Με άλλα λόγια, ο Τζάκσον ανήκε σε μια ξεχωριστή κατηγορία ανθρώπων: Τους celebrities πρώτης κλάσης.

– Διάσημοι είναι αρκετοί άνθρωποι, celebrities λιγότεροι και  celebrities πρώτης κλάσης ελάχιστοι. Είναι οι άνθρωποι που απασχολούν τα media ακόμα κι όταν δεν κάνουν τίποτα. Γιατί; Μα επειδή ισχύει ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης: Υπάρχουν άνθρωποι για τη ζωή των οποίων υπάρχει πάντα ενδιαφέρον από την κοινή γνώμη. Και τα ΜΜΕ απλά τους δίνουν αυτό που θέλουν. Όμως μήπως δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα; Μήπως τα media δημιουργούν τη ζήτηση που προσφέρουν κατόπιν; Νομίζω πως έτσι είναι. Γιατί αν δεν υπήρχαν περιοδικά και κανάλια που ασχολούνται εξ ολοκλήρου με τις ζωές των διασήμων, εξιδανικεύοντάς τες και ψεκάζοντας με glitter τις γκρίζες ζωές του αναγνωστικού τους κοινού, τότε δεν θα υπήρχε τόση ζήτηση.

– Φοβάμαι ότι τα σύγχρονα media έχουν χάσει τον μπούσουλα. Ο κόσμος δεν ενδιαφέρεται να μάθει τι τρώει για πρωινό η Χ ηθοποιός, ούτε να ενημερωθεί αναλυτικά για τις 371 γκόμενες που έχει πηδήξει ο Ψ τραγουδιστής. Κι όμως, εκπομπές και περιοδικά που αναλώνονται σε τέτοιες άχρηστες πληροφορίες ζουν και βασιλεύουν. Τι σημαίνει αυτό; Μήπως ότι μας αρέσει τελικά να μαθαίνουμε τέτοιες πληροφορίες; Όχι. Είναι απλά η απόληξη ενός συστήματος, του περίφημου star system, που ξεκινάει από τους stars (που μπαίνουν με τη θέλησή τους στο σύστημα), συνεχίζει στα media (που «ξεζουμίζουν» τους σταρ, με ή χωρίς τη θέλησή τους) και καταλήγει στο κοινό, σαν τροφή ήδη μασημένη και απαλλαγμένη από τις θρεπτικες ουσίες της. Κοινώς, σκατά. Και το κοινό που διαβάζει τέτοια περιοδικά και βλέπει τέτοιες εκπομπές είναι εθισμένο στα σκατά – αυτό δε σημαίνει ότι του αρέσουν. Αν αλλάξουν θεματολογία, θα αλλάξουν και οι ανάγκες του κοινού. Αλλά η λογική τους είναι: «Ομάδα που κερδίζει, δεν αλλάζει». Άμα είναι επιτυχημένο το περιοδικό, γιατί να το αλλάξεις; Ηθική και τέτοιες μπούρδες δεν έχουν θέση στη σύγχρονη δημοσιογραφία.

– Επιστρέφω στο κυρίως θέμα. Ο θάνατος του Μάικλ Τζάκσον έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης από τα media όλου του κόσμου (για να μην κατηγορώ μόνο τα ελληνικά). Όπως αντικείμενο εκμετάλλευσης κατά καιρούς έγιναν ο θάνατος της Diana, ο θάνατος του Elvis Presley, αλλά και πολλοί εγχώριοι θάνατοι (Αλίκη Βουγιουκλάκη, Νίκος Σεργιανόπουλος κλπ). Ένας θάνατος είναι σχεδόν πάντα κάτι οδυνηρό (μην απορείτε για το «σχεδόν», κάποιες φορές ένας θάνατος είναι ευχάριστο γεγονός), αλλά και κάτι ενδιαφέρον. Ξεσηκώνει αυτά τα έμφυτα ανθρώπινα υπαρξιακά διλήμματα που σχετίζονται με τη ζωή και τον θάνατο. Όποιος πουλάει θάνατο, ποντάροντας σε αυτά τα ανθρώπινα ένστικτα,κερδίζει. Και σιγά μην έμεναν έξω από αυτήν την αγορά τα media, που εμπορεύονται τα πάντα. Είπαμε, ηθική και τέτοιες μπούρδες δεν ταιριάζουν στη σύγχρονη δημοσιογραφία.

– Όπως έλεγα και στην αρχή, χιλιάδες απλοί άνθρωποι φτάνουν στην τρέλα επειδή πέθανε ένας τραγουδιστής. Εντάξει, ίσως όχι απλά «ένας τραγουδιστής», αλλά ένας σταρ. Και λοιπόν; Δικαιολογεί το status ενός τραγουδιστή μια τέτοια υπερβολή; Και μάλιστα, ίσως η λέξη «υπερβολή» είναι λίγη – αυτό που συμβαίνει θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «ομαδική παράκρουση». Υπάρχουν άνθρωποι που αφιερώνουν ολόκληρη τη ζωή τους σε έναν τέτοιο σταρ, φτιάχνουν fan club και ιστοσελίδες για πάρτη του, με την ελπίδα ότι κάποτε θα τον γνωρίσουν από κοντά, ότι θα δεχτεί να τους σφίξει το χέρι ή να τους δώσει ένα αυτόγραφο. Στα αγγλικά υπάρχει μια λέξη που περιγράφει αυτούς τους ανθρώπους: pathetic, που στα ελληνικά συνήθως μεταφράζεται ως «αξιολύπητος/η». Αλλά υπάρχει και μια φράση που τους περιγράφει ακόμα καλύτερα: get a life.

– Get a life, people! Πέθανε ένας τραγουδιστής. Δεν ήταν ούτε η Μητέρα Τερέζα, ούτε ο Γκάντι, ούτε ο Τσε Γκεβάρα. Ήταν ένας τραγουδιστής. Αγαπήθηκε, λατρεύτηκε και, ως κοινός θνητός, πέθανε έρμαιο των ανθρώπινων ελαττωμάτων του. Δεν ήταν ο Μεσσίας. Ο κόσμος σήμερα δε χρειάζεται είδωλα, αλλά πρότυπα. Πρότυπα που να τον κάνουν καλύτερο, όχι είδωλα που να τον κάνουν σαν τα μούτρα τους. Και ο Μάικλ Τζάκσον, με τις γνωστές περιπέτειές του, πρότυπο δεν ήταν. Συγνώμη που σας το λέω έτσι ωμά, ανήμερα της κηδείας (ο νεκρός δεδικαίωται και άλλες τέτοιες μαλακίες), αλλά έτσι είναι.

– Περιμένω με αγωνία τα πρώτα δημοσιεύματα που θα υποστηρίζουν ότι ο Μάικλ Τζάκσον δεν πέθανε, αλλά σκηνοθέτησε τον θάνατό του για να γλιτώσει από τη δημοσιότητα και τώρα ζει σε ένα απομονωμένο χωριό του Νεπάλ, ευτυχισμένος που εκεί δεν τον ξέρει κανείς.

Advertisements