Το Religulous (ή, σε άθλια ελληνική μετάφραση, «Πίστευε και Γέλα») είναι ένα προσωπικό εγχείρημα του Bill Maher, ενός αμερικανού κωμικού με μεγάλη προϋπηρεσία στο πιο δύσκολο είδος κωμωδίας, την stand-up comedy. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ σχετικά με τις διάφορες θρησκείες του κόσμου, από την οπτική γωνία ενός άθεου, διανθισμένο με αρκετές χιουμοριστικές ατάκες και μπόλικη αμφιβολία.

Είναι περιττό να πω ότι μου άρεσε η ταινία – αν και κάποιες φορές το χιούμορ του Maher ήταν κάπως άκομψο, όταν γελοιοποιούσε κατάμουτρα τους θρησκευόμενους συνομιλητές του. Αλλά το Religulous έχει ένα μειονέκτημα: Δεν πρόκειται να αλλάξει τη γνώμη κανενός. Κανένας πιστός δεν θα προβληματιστεί για τις αντιφάσεις που υπάρχουν στη θρησκεία του μέσω ενός ντοκιμαντέρ, και μάλιστα ενός ντοκιμαντέρ που χρησιμοποιεί σε μεγάλο βαθμό το χιούμορ ως όπλο – και το χιούμορ σχεδόν ποτέ δεν λειτουργεί ως μέσο πειθούς. Αυτή η ταινία δε θα αφυπνίσει συνειδήσεις. Εκτός κι αν κάποιος σταθεί στο «κήρυγμα» του Maher, στο τέλος της ταινίας, που είναι και το μοναδικό σημείο όπου μιλάει σοβαρά και εκφράζει τη δική του γνώμη για τη θρησκεία.

Αυτό το «κήρυγμα» μετέφρασα (γιατί οι υπότιτλοι δεν ήταν εντελώς ακριβείς) και σας παραθέτω, είτε για να συγκατανεύσετε στα όσα ενδιαφέροντα υποστηρίζει ο Maher, είτε για να κουνήσετε το κεφάλι σας και να καταραστείτε αυτόν τον άθεο που υποσκάπτει τα θεμέλια της ήδη μισογκρεμισμένης σας πίστης. Η επιλογή είναι δική σας.

«Η ειρωνεία με τη θρησκεία είναι ότι, εξαιτίας της ικανότητάς της να οδηγεί τους ανθρώπους σε καταστροφικούς δρόμους, ίσως και να προκαλέσει τη συντέλεια του κόσμου.

Πρέπει να πεθάνει η θρησκεία για να ζήσει ο άνθρωπος. Είναι πολύ αργά για να λαμβάνονται σημαντικές αποφάσεις από ανθρώπους παράλογους, από αυτούς που θα οδηγούσαν ένα πλοίο, όχι με τη βοήθεια πυξίδας, αλλά ερμηνεύοντας τα εντόσθια ενός κοτόπουλου. Ο Τζορτζ Μπους προσευχήθηκε πολύ για το Ιράκ, αλλά δεν έμαθε και πολλά γι’αυτό.

Πίστη σημαίνει να μετατρέπεις την απουσία σκέψης σε αρετή. Δεν είναι λόγος υπερηφάνειας. Αυτοί που κηρύττουν και ανυψώνουν την πίστη είναι πνευματικοί δουλέμποροι. Κρατούν την ανθρωπότητα δέσμια της φαντασίας και της βλακείας. Αυτές γέννησαν και δικαιολόγησαν τόση τρέλα και καταστροφή.

Η θρησκεία είναι επικίνδυνη, γιατί επιτρέπει στους ανθρώπους που δεν έχουν όλες τις απαντήσεις να νομίζουν ότι τις έχουν. Οι περισσότεροι σκέφτονται ότι είναι υπέροχο όταν κάποιος λέει «Θεέ μου, θα κάνω ό,τι μου πεις». Μόνο που δεν υπάρχουν θεοί που όντως να μας μιλούν. Αυτό το κενό καλύπτεται από ανθρώπους διεφθαρμένους, με προσωπικές φιλοδοξίες.

Και όποιος σας πει ότι ξέρει τι συμβαίνει όταν πεθαίνεις, σας υπόσχομαι ότι δεν ξέρει. Πώς είμαι τόσο σίγουρος; Γιατί ούτε εγώ ξέρω, και αυτός δεν έχει πνευματικές δυνάμεις που δεν κατέχω εγώ.

Η μόνη πρέπουσα στάση του ανθρώπου απέναντι στο μεγάλο ερώτημα δεν είναι η αλαζονική βεβαιότητα της κάθε θρησκείας, αλλά η αμφιβολία. Η αμφιβολία είναι ταπεινή, και έτσι πρέπει να είναι και ο άνθρωπος, δεδομένου ότι η ανθρώπινη ιστορία είναι γεμάτη από ανθρώπινα λάθη.

Γι’αυτό οι λογικοί άνθρωποι, οι αντι-θρησκοι, πρέπει να λύσουν τη σιωπή τους και να αποκαλυφθούν. Και αυτοί που θεωρείτε τους εαυτούς σας μετριοπαθείς θρησκευόμενους, πρέπει να κοιταχτείτε στον καθρέφτη και να συνειδητοποιήσετε ότι η παρηγοριά που σας προσφέρει η θρησκεία κοστίζει δραματικά.

Αν ανήκετε σε ένα πολιτικό κόμμα ή μια κοινωνική ομάδα που λειτουργεί με βάση τον ρατσισμό, τη μισογυνία, την ομοφοβία, τη βία και την καθαρή άγνοια, όπως η θρησκεία, θα έπρεπε να παραιτηθείτε σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Αν δεν το κάνετε, τους διευκολύνετε. Γιατί οι εξτρεμιστές αντλούν τη νομιμότητά τους από τα δισεκατομμύρια των συνοδοιπόρων τους.

Αν τελειώσει ο κόσμος, ή οδηγηθεί κουτσός προς το μέλλον από τα παρεπόμενα μιας θρησκείας που την ενέπνευσε η πυρηνική τρομοκρατία, ας θυμηθούμε ποιο ήταν το πραγματικό πρόβλημα: Ότι μάθαμε να επισπεύδουμε τον μαζικό θάνατο, προτού ξεπεράσουμε τη νευρολογική διαταραχή του να τον ευχόμαστε. Αυτό είναι.

Ωρίμασε ή πέθανε.»

Advertisements