Δεν ξέρω τι τον έχει πιάσει χριστουγεννιάτικα τον Gog και έχει βαλθεί να διαφωνήσουμε επί παντός επιστητού. Γιορτή της αγάπης, σου λέει μετά…Αλλά λατρεύω αυτές τις μικροδιαφωνίες, που μου δίνουν τη δυνατότητα να τσακώνομαι (τρόπος του λέγειν) με τους άλλους χωρίς να χαλάω τη σχέση μου μαζί τους. Δηλαδή, η ευεργετική επίδραση του καβγά, χωρίς τις αρνητικές του συνέπειες. Fuckin’ beautiful!
Και αυτή τη φορά, η διαφωνία μας εστιάζεται σε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο: Πριν λίγες μέρες ήταν ο Λάκης Λαζόπουλος, τώρα είναι ο Δημήτρης Δανίκας.
Ίσως δεν είμαι ο κατάλληλος να μιλήσω για κριτικούς κινηματογράφου, καθώς μέχρι πριν μερικούς μήνες τους αντιπαθούσα όλους ανεξαιρέτως. Τους έβλεπα σαν παρασιτικούς οργανισμούς που βασανίζουν τα υποψήφια θύματά τους θάβοντάς τα στην λάσπη, πριν τα καταβροχθίσουν ζωντανά και αμάσητα. Αλλά μερικές πρόσφατες κριτικές που διάβασα, και ειδικά του Θοδωρή Κουτσογιαννόπουλου, με έκαναν λίγο πιο επιεική απέναντί τους. Εξακολουθώ να μην τους συμπαθώ, αλλά κάποιες φορές κατανοώ την θέση τους.
Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν μπορώ να το κάνω αυτό για τον Δημήτρη Δανίκα. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη περίπτωση διανοούμενου-κριτικού, ο οποίος έχει ένα κοινό με τον Λαζόπουλο: Πιστεύει ότι μπορεί να κρίνει τα πάντα και να έχει δίκιο σε όλα όσα λέει.
Δεν αμφισβητεί κανείς τις γνώσεις του Δανίκα σε σχέση με τον κινηματογράφο. Προφανώς και έχει σπουδάσει το αντικείμενό του και το ξέρει καλά. Αρκεί αυτό, όμως;
Κατά τη γνώμη μου δεν αρκεί. Η κριτική του ικανότητα παρεμποδίζεται από τις κομμουνιστικές εμμονές του, με βάση τις οποίες καθορίζεται ο βαθμός κάθε ταινίας. Με άλλα λόγια: Χολιγουντιανό blockbuster; Δεν πα’ να πάρει 15 Όσκαρ – πάνω από 5 στα 10 δεν θα πάρει. Λιθουανικό ντοκιμαντέρ για τη ζωή μετά την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού; Ακόμα κι αν ο ίδιος ο σκηνοθέτης του δεν μπορεί να κρατηθεί ξύπνιος σε όλη τη διάρκειά του έργου, ο minimum βαθμός του Δανίκα είναι το 8.
Το πρόβλημα με τον Δανίκα, λοιπόν, είναι ότι δεν είναι αντικειμενικός κριτής. Τα δικά του, εντελώς υποκειμενικά κριτήρια, αφορούν μόνο τον ίδιο και καμιά διακοσαριά ομοϊδεάτες του και οπωσδήποτε όχι τον κόσμο που ενδιαφέρεται να δει μια ωραία ταινία στο σινεμά. Δηλαδή, η κριτική του Δανίκα είναι περισσότερο πολιτική, παρά κινηματογραφική. Και αυτό εμένα, προσωπικά, με ενοχλεί.
Και με ενόχλησε περισσότερο από ποτέ όταν έκανε την (θρυλική, πλέον) κριτική του για τους “300″. Στην οποία, ούτε λίγο ούτε πολύ, είχε εντοπίσει μια εξωφρενική αμερικανική προπαγάνδα σε βάρος του Ιράν σε μία ταινία που αποθεώνει την σπαρτιατική αυτοθυσία του Λεωνίδα και των 300 του και βασίζεται σε ένα κόμικ που βγήκε πολύ πριν από τα σενάρια για εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράν. Η κριτική αυτή ήταν, για μένα, το Βατερλώ του. Θα έλεγε κανείς ότι πρόκειται απλά για μια γελοία κριτική, αν δεν ήταν τόσο εκνευριστικά ξερολίστικη και ψευδοεπιστημονική. Και αυτά ακριβώς τα στοιχεία την έκαναν ενοχλητική.
Τα τελευταία χρόνια, ο Δανίκας απέκτησε και δική του στήλη στα “Νέα”, την πρώτη σε πωλήσεις καθημερινή εφημερίδα. Ως τι, άραγε; Μάλλον ως διανοούμενος. Αν και η λέξη αυτή δεν έχει πια τόσο μεγάλη αξία – να φανταστείτε ότι υπάρχουν “διανοούμενοι” που πιστεύουν ότι το Ολοκαύτωμα δεν έγινε ποτέ. Άμα ήταν έτσι, θα έπρεπε η μισή Ελλάδα να έχει στήλη σε εφημερίδα.
Ίσως γίνομαι υπερβολικά πικρόχολος με έναν άνθρωπο που ούτε καν γνωρίζω. Αλλά διαβάζοντας εδώ και πολλά χρόνια τις γνώμες του (επειδή πάντα στο σπίτι υπήρχαν τα “Νέα”), μπορώ να τον κρίνω επαγγελματικά. Προσωπικά, θεωρώ ότι δεν κάνει σωστά τη δουλειά του, η οποία είναι να παρουσιάζει τις κινηματογραφικές ταινίες από την δική του οπτική γωνία μεν, με μία στοιχειώδη αντικειμενικότητα δε. Και σε αυτό το δεύτερο μέρος είναι που χάνει τον μπούσουλα, καθώς ο μέσος θεατής του κινηματογράφου δεν ενδιαφέρεται για το (συνήθως ανύπαρκτο) καπιταλιστικό και ιμπεριαλιστικό μήνυμα μιας αμερικανικής κωμωδιούλας, αλλά για το αν αυτή η κωμωδία θα πετύχει τον σκοπό της, ο οποίος είναι να προκαλέσει γέλιο. Όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα και δεν είναι απαραίτητα – ούτε καν χρήσιμα, θα’λεγα.
Για όλους τους προαναφερθέντες λόγους, αντιπαθώ τον Δημήτρη Δανίκα. Και νομίζω ότι αυτή τη φορά δεν πηγαίνω κόντρα στο ρεύμα, αλλά μαζί του – ή μήπως κάνω λάθος;
Δεκεμβρίου 20, 2007 at 12:51 μμ
Όχι,αυτή τη φορά δεν πηγαίνεις (νομίζω) κόντρα στο ρεύμα,αφού τα όσα περί Δανίκα λές,είναι αυτά που χρόνια λένε και ψιθυρίζουν οι φίλοι του σινεμά.
Σε αντίθεση βέβαια με τον Λαζόπουλο,που πέρα από μερικές του υπερβολές,θεωρώ ότι είναι ο μοναδικός που μπορεί να σε προβληματίσει και να σε κάνει να σηκωθείς από τον καναπέ χωρίς να σου στερήσει το γέλιο.
(Αυτό όμως είναι θέμα προηγούμενου ποστ…).
Την καλημέρα μου.
Δεκεμβρίου 20, 2007 at 1:57 μμ
Όντως δεν πας κόντρα στο ρεύμα..
Οι επισημάνσεις σου είναι σωστές, ως επί το πλείστον.
Ίσως ο Δανίκαρος να παίρνει σοβαρά περισσότερο απ΄ όλους το σινεμά. Τόσο σοβαρά, που καταντά γραφικός.
Δεκεμβρίου 20, 2007 at 3:24 μμ
Μα δεν θυμάσαι τι έπαθε όταν είχε θάψει εκείνο το αριστούργημα “οι ζωές των άλλων” ; Αναγκάστηκε να ζητήσει συγνώμη..
Δεκεμβρίου 20, 2007 at 6:16 μμ
@syneas: Καλά, αφού τα “ψιθυρίζουν” όλοι οι φίλοι του σινεμά, πώς στο διάολο εξακολουθεί αυτός ο κύριος να έχει στήλη σινεκριτικής στη μεγαλύτερη ελληνική εφημερίδα;;;
@Gog: Άμα συμφωνείς κι εσύ, πρέπει να έχω δίκιο!
@sofistis: Το είχα ακούσει μόνο σαν φήμη αυτό, δεν έχω διαβάσει την επίμαχη κριτική…Ούτε για τη συγνώμη έχω ακούσει τίποτα και μου φαίνεται και πολύ παράξενο ένας τέτοιος άνθρωπος να ζήτησε συγνώμη…
Δεκεμβρίου 20, 2007 at 10:23 μμ
Ετσι έγινε. Τού έκανε παρατήρηση ο Δ/ντής του Παντελής Καψής και μετά ο Δανίκας, αναγκάστηκε να το γράψει, σε στύλ καλαμπουριού βέβαια, ότι δεν κατάφερε να αποβάλει τον Κνίτη πού έχει μέσα του κλπ, για να καταλήξει ότι δικαιούται και αυτός να κάνει ένα λάθος στη ζωή του.. (σού θυμίζω ότι η ταινία ήταν καταπέλτης για το πρώην ανατολικογερμανικό καθεστώς)
Δεκεμβρίου 20, 2007 at 10:56 μμ
Θα συμφωνήσω. Τότε που ο Δανίκας ζήτησε συγγνώμη ήταν ΤΟ ξεφτιλίκι. Είχα διαβάσει και τα δύο κείμενα και τα ξέρω από πρώτο χέρι. Δεν μπαίνω στηυ διαδικασία να επαναλάβω αυτά που έγραψε ο stranger, συμφωνώ απολύτως. Ο τύπος, έχει γνώσεις, αλλά έχει και εμμονές. Άσε και το άλλο. Καλά η στήλη για την κινηματογραφική κριτική. Που διατηρεί στήλη στην τελευταία σελίδα των ΝΕΩΝ και λέει την αποψάρα του επί παντός επιστητού… Θα μας πει τώρα ο Δανίκας για το ασφαλιστικό! Έλεος! Περιορίσου στα χωράφια σου κύριος! Άιντε μπράβο!
ΥΓ. Δεν πιστεύω ότι τη γνώμη τους για την πολιτική πρέπει να την λένε μόνο οι πολιτικοί σντάκτες . Αλλά δεν καταλαβαίνμω γιατί να έχει περισσότερη αξία η γνώμη του από οποιουδήποτε άλλου. Άντε πες μας για τον ιρανικό κινηματογράφο, κι ασε τα νομοσχέδια ήσυχα!
Δεκεμβρίου 21, 2007 at 2:13 πμ
Δεν έχω άποψη συγκεκριμένα για τον Δανίκα, αλλά κυκλοφορεί πάρα πολύ δήθεν στο χώρο της ελληνικής “διανόησης” – με πολλά εισαγωγικά.
Δεκεμβρίου 21, 2007 at 1:04 μμ
@sofistis: Την θυμάμαι πολύ καλά την ταινία και είναι από τις αγαπημένες μου! Κι όσο για τα λάθη που έχει κάνει ο Δανίκας στη ζωή του, δεν αρκεί αυτό το comment για να τα χωρέσει…
@dorothea: Αυτό ακριβώς: Τι με ενδιαφέρει εμένα η γνώμη του Δανίκα για το Ασφαλιστικό; Και μάλιστα στην δημοφιλέστερη εφημερίδα;
@Μαύρος Γάτος: Όντως…ΠΟΛΛΑ εισαγωγικά…
Δεκεμβρίου 21, 2007 at 2:16 μμ
Εγώ ρε παιδιά, δε διαβάζω κριτικές, ούτε πολύ πάω στο σινεμά, ούτε φυσικά διαβάζω ΝΕΑ,άρα και τη στήλη του Δανίκα. Όμως!Ξέρω ότι οι ταινίες έχουν και μορφή και περιεχόμενο. Για τη μορφή της κάθε ταινίας, πρέπει να έχεις και κάποιες γνώσεις τεχνικές, που εγώ δεν κατέχω. Κατέχει όμως ο Δανίκας και για αυτό θα τον διάβαζα. Για το περιεχόμενο μιας ταινίας, απ΄την άλλη, συνήθως μπορώ να έχω άποψη.Και δεν είναι προβληματικό κάποιος να λέει την άποψη του επί του περιεχομένου μιας ταινίας, η οποία άποψη διαμορφώνεται κάτω από ορισμένες φιλοσοφικές, πολιτικές κτλ κτλ επιλογές που ο κάθε άνθρωπος έχει κάνει στη ζωή του. Για μένα ακόμα και το γέλιο, έχει τέτοιες προεκτάσεις, μπορεί απλά να γελάσω με μια μαλακία σε μια παντελώς ηλίθια ταινία αλλά τι μου μένει εμένα από αυτη;Μπορεί να προβληματιστώ από μια ταινία, αλλά θα τα πάρω όταν καταλάβω ότι λέει ψέματα για ένα ιστορικό γεγονός, πχ.Θα ξενερώσω με τους 300 και με το Μ.Αλέξανδρο, όχι για κανέναν άλλο λόγο αλλά γιατί ξέρω, όπως και όλοι μας ξέρουμε, ότι η φάμπρικα του Χόλυγουντ δεν είναι αθώα και ότι η χρονική στιγμή που επιλέγει κάποιος να κάνει μι αταινία δεν είναι ποτέ τυχαία. Καλό είναι μέσα σε αυτή τη χαβούζα που ζουμε, κάποιος να τα επισημάνει αυτά. Και ίσως εκεί να βρίσκεται και η αξία του Δανίκα, άσχετα αν κάποιος διαφωνεί με την άποψη ή με τον τρόπο του.Σόρρυ για το σεντόνι!
ΥΓ. Τους 300 δεν άντεξα να τους δω, μου ρθε να ξεράσω από τα πρώτα δεκα λεπτά…
Δεκεμβρίου 21, 2007 at 2:17 μμ
Δε καταλαβαίνω ρε παίδες, τι σημαίνει “κρίνω αντικειμενικά” μια ταινία; Προφανώς, για να κρίνεις μια ταινία ως προς τον φωτισμό, τη φωτογραφία, την τεχνική και πόσα άλλα, αυτό θέλει γνώσεις.
Τα υπόλοιπα όμως; Που νομίζω αυτά είναι και τα σημαντικότερα; Πώς θα τα κρίνεις, αν όχι με βασει τα δικά σου πιστεύω και τη δική του αντίληψη περί τέχνης και του σκοπού της;
Να σας πώ την αλήθεια, υπάρχουν στιγμές που και ο Δανίκας στα Νέα και ο Αντωνάκος στο Ριζοσπάστη (σκηνοθέτης, γράφει τις κριτικές ταινιών) εμένα μου φαίνονται υπερβολικοί ως προς τη κριτική τους για το περιεχόμενο ταινιών.
Αλλά όποτε τις δω, αναγκάζομαι να παραδεχθώ πως στο μεγαλύτερο μέρος της κριτικής τους είχαν δίκιο.
Και εν πάσει περιπτώσει, την άποψή τους γράφουν. Που ως προς το περιεχόμενο και την αξία των ταινιών ο καθένας έχει άλλα μέτρα και άλλα σταθμά (παρότι των περισσοτέρων λόγο της σχεδόν πανομοιότυπης κινηματογραφικής μας “παιδείας” είναι σχεδόν ταυτόσημα).
Όσο για τη στήλη του στα ΝΕΑ, ξέρω πολλούς που τη θεωρούν από τις καλύτερες της εφημερίδας αυτης. Όχι ΚΚΕδες. Αυτό εξηγεί και γιατί παραμένει, παρότι εμφανέστατα δεν ταιριάζει με το ΠΑΣΟΚικο-ανανεωτικό στυλ της εφημερίδας.
Τώρα γιατί οι αναγνώστες γουστάρουν μια τέτοια νότα παραφωνίας; Ξέρω γω; Πού και πού, δε βλάπτει και καμιά αλήθεια…
Και ως προς αυτό που λες πάντως, γιατί να γράψει για το ασφαλιστικό κ.ά.
ρε παιδιά, πλάκα κάνετε; Λες και τον βάζουν να κάνει τπτ αναλύσεις! Μια παράγραφο γράφει κάθε μέρα, ειρωνική, χωσηματική. Γι αυτό κι ο τίτλος “στήλη άλατος”. Μια άποψη σα γρήγορα. Σιγά πια, σας έφαγε το χώρο! Οι δεκα σελίδες κάθε μέρα για το “στενό μαρκάρισμα” του τάδε υπουργού από τον τάδε πασοκο δε φτάνουν…
Ε μα τι να πώ?
Δεκεμβρίου 21, 2007 at 5:47 μμ
@partizana: Σεβαστή η άποψή σου και ίσως να έχεις δίκιο σε κάποια πράγματα. Αλλά δεν μπορώ να δεχτώ ότι μια ταινία όπως οι “300″, με την θεματολογία, την ιστορική περίοδο στην οποία τοποθετείται και, κυρίως, το γεγονός ότι βασίζεται σε ένα υπερηρωικό κόμικ του Φρανκ Μίλερ, μπορεί να κρύβει ένα τόσο καταχθόνιο μήνυμα. Και μάλιστα τόσο καταχθόνιο που ο μόνος που το καταλαβαίνει είναι ο Δανίκας. Δεν λέω ότι είναι ταινιάρα (αν και εμένα προσωπικά μου άρεσε), αλλά μπορώ να δεχτώ ότι κάποιος την απορρίπτει επειδή μοιάζει με video game, επειδή είναι βαρετή, επειδή δεν του αρέσει ο χειρισμός του θρύλου των 300 από τον σκηνοθέτη. Αλλά δεν μπορώ να δεχτώ ότι κάποιος την απορρίπτει επειδή βλέπει από πίσω της απίστευτες συνωμοσίες.
Κι εγώ ζητώ συγνώμη για το αντι-σεντόνι!
@a8lios: Προφανώς και ο άνθρωπος λέει τη γνώμη του, η οποία άλλωστε είναι και αναπόσπαστο μέρος της δουλειάς του: Γϊνεται κριτική χωρίς προσωπική γνώμη; Δε γίνεται…
Αλλά αφενός το γεγονός ότι συνήθως ψάχνει να βρει υπονοούμενα σε ταινίες που δεν υπάρχουν, και αφετέρου ότι το κάνει αυτό με τρόπο απροκάλυπτα αλαζονικό, εμένα προσωπικά με ξενίζει. Δεν είναι κακό να είναι κανείς κομμουνιστής, αλλά είναι πολύ κακό αυτό που έχουν αρκετοί κομμουνιστές (και όχι μόνο), ότι βλέπουν παντού συνωμοσίες.
Η στήλη του Δανίκα φυσικά και δεν πιάνει χώρο – δέκα σειρές κείμενα είναι. Αλλά ποια είναι η προσφορά αυτής της στήλης; Γιατί είναι ενδιαφέρουσα η άποψη ενός σινεκριτικού για τα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα; Και έναν σκουπιδιάρη να πιάσεις στον δρόμο και να τον ρωτήσεις τι γνώμη έχει για το Ασφαλιστικό τα ίδια θα σου πει!
Δεκεμβρίου 21, 2007 at 8:32 μμ
Και πάλι συμφωνώ με τον Stranger (Μα τέτοια ταύτιση απόψεων πια..). Αν είναι να ειρωνεύομαι και να σχολιάζω σε δέκα γραμμές, το κάνω κι εγώ. Απλώς εγώ δεν έχω το “όνομα”. Τι να κάνουμε; Όσο για αυτούς που τη θεωρούν μία από τις καλύτερες στήλες.. γνωρίζοντας άτομα όλου του πολιτικού φάσματος, έναν μόνο τέτοιο έχω γνωρίσει -οι υπόλοιποι μάλλον.. χάθηκαν στη μετάφραση!
(θα έκανα μια ανφορά στην-πως ειπώθηκε;- ΠΑΣΟΚική ανανεωτική γραμμή της εφημερίδας, αλλά θα φτιάξω σεντόνι κουβέρτα και πάπλωμα μαζί!)
Επίσης, όπως προαναφέρθηκε, πέραν των αντικειμενικών θεμάτων (φωτισμός, κτλ) τα υπόλοιπα είναι εντελώς αντικειμενικά και ο Δανίκας προφανώς και τα παίζει στα δάχτυλά, όσον αφορά το περιεχόμενο δεν βλέπω γιατί να θεωρείται αυθεντία, έχει πιο σωστή άποψη από τους άλλους ο Δανίκας;
Βέβαια δε λέω, κι εγώ εκ των υστέρων έχω συμφωνήσει πολλές φορές με τις κριτικές του. Δεν σημαίνει ότι είναι σε όλα λάθος. Άλλωστε, και τα χαλασμένα ρολόγια, δυο φορές το χρόνο δείχνουν τη σωστή ώρα..
Δεκεμβρίου 26, 2007 at 1:49 μμ
Ναι δε συμφωνώ και γω με τις θεωρίες συνομωσίας απλά βάζω μια διάσταση, για τους 300. Δεν είναι συνομωσία, είναι το σινεμά ως μηχανισμός (και) προπαγάνδας, πράμα γνωστό.
Δεκεμβρίου 28, 2007 at 11:30 πμ
Καλημέρα σε όλους. Μερικές παρατηρήσεις:
- Είναι αλήθεια ότι ο Δανίκας έχει ορισμένες ιδεολογικές εμμονές που τον κάνουν να υπερτονίζει κάποια στοιχεία έναντι άλλων, ενίοτε απελπιστικά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν είναι σοβαρός κριτικός. Θα προτιμούσατε, ας πούμε, τον Τιμογιαννάκη;
- Για έργα τέχνης δεν υφίσταται η έννοια της “αντικειμενικής κριτικής”: την αποκλείει η φύση του αντικειμένου. Για έναν αθλητή ή ένα αυτοκίνητο μπορείς να πεις πόσο τρέχει κτλ. Δεν μπορείς όμως να πεις αντικειμενικά π.χ. αν και πόση συγκίνηση εκλύει μιά χειρονομία του ηθοποιού ή μιά κίνηση της κάμερας, γιατί αυτά δεν είναι αποδείξιμα ή μετρήσιμα. Πραγματικά αντικειμενικά μπορεί να μιλήσει κανείς μόνο για τα τεχνικά ζητήματα, όπως λέει ο a8lios, ή γενικότερα για θέματα που έχουν να κάνουν με τη γλώσσα και την ιστορία του μέσου, αν την κατέχει (π.χ. ότι το τάδε σκηνοθετικό εύρημα πετυχαίνει το τάδε αποτέλεσμα ή είναι η πρώτη φορά που γίνεται). Πέρα από αυτά, τι θα πει «ωραία ταινία»; Δεν έχουμε όλοι μας υπόψη μας βιβλία, μουσικές ή ταινίες που εμείς τις θεωρούμε ωραιότατες και άλλοι ανυπόφορες (ή αντίστροφα);
- Μιά κριτική είναι μιά άποψη, λιγότερο ή περισσότερο έγκυρη ή εμπεριστατωμένη. Η άποψη ενός κριτικού που γνωρίζει το αντικείμενό του, ή ενός θεατή που είναι επίσης γνώστης, είναι αυτό που λέμε informed opinion, δεν είναι δηλαδή ισότιμη με την άποψη ενός αδαούς θεατή (και μπορεί να βοηθήσει τον αδαή να γίνει σιγά-σιγά καλύτερος κοινωνός του αντικειμένου). Αλλά ούτε είναι θέσφατο, ούτε είναι απαραίτητο να συμφωνείς με την άποψη για να είναι ενδιαφέρουσα ή χρήσιμη. Για παράδειγμα, όσο ζούσε ο Ακτσόγλου έπαιρνα το Αθηνόραμα κάθε βδομάδα: ήξερα ότι συχνά διαφωνούσα με τη γνώμη του, είχα μάθει όμως να καταλαβαίνω από τα σχόλιά του αν εμένα θα με ενδιέφερε να δω τη συγκεκριμένη ταινία, ανεξάρτητα από το αν αυτός την εκθείαζε ή όχι. Εξ άλλου οι σημαντικές τουλάχιστον ταινίες είναι σύνθετες και δέχονται πολύπλευρο σχολιασμό: η απλή βαθμολόγηση ή η απόφανση ‘πηγαίνετε’ ή ‘μην πάτε να τη δείτε’ δεν είναι κριτική. Εάν αυτό είναι το μόνο που θέλει κάποιος από έναν κριτικό, τότε προκύπτει το οξύμωρο ότι τον βλέπει ως πάπα, αλλά όχι στην περίπτωση που θα διαφωνήσει μαζί του. Δεν γίνονται και τα δύο!
- Όσο μονόπλευρο είναι να ασχοληθεί κανείς μόνο με τις ιδεολογικοπολιτικές προεκτάσεις μιάς ταινίας, άλλο τόσο είναι και το να ασχοληθεί μόνο με αυτό που είναι (ή φαίνεται να είναι) ο κύριος στόχος της: θα θεωρούσατε επαρκή μιά κριτική κωμωδίας που να ασχολείται μόνο με το αν η ταινία θα «προκαλέσει γέλιο» και να παραβλέπει π.χ. ότι υμνεί τον ναζισμό;
- Όπως λέει η παρτιζάνα, ο προπαγανδιστικός ρόλος μερίδας του αμερ. κινηματογράφου είναι γνωστός: κλασικό παράδειγμα οι ταινίες επιστ. φαντασίας την εποχή του ψυχρού πολέμου, που παίζουν κυρίως με το θέμα της έξωθεν απειλής. Αυτό δεν σημαίνει συνωμοσιολογία, δεν σημαίνει ότι κάποια σκοτεινά κέντρα πληρώνουν επί τούτου τους παραγωγούς για να τους φτιάχνουν ταινίες στα μέτρα τους (αν και το Χόλυγουντ, όπως κάθε βιομηχανία, φυσικά έχει και πολιτικές διασυνδέσεις): σημαίνει -στην καλύτερη των περιπτώσεων- ότι η κινηματ. βιομηχανία εναρμονίζεται με την εκάστοτε περιρρέουσα ατμόσφαιρα ή κρατούσα κατάσταση, γιατί αυτό αποφέρει περισσότερα κέρδη, και την καλλιεργεί περαιτέρω, για ακόμα περισσότερα κέρδη.
- Για τους 300 απορώ που τίθεται ζήτημα: παρουσιάζουν γενναίους εναντίον τεράτων, σε μιά εποχή που ο Μπους θρησκειολογεί ασύστολα παρουσιάζοντας τις ΗΠΑ ως τη δύναμη του καλού που έχει το θεό με το μέρος της και μάχεται τις δυνάμεις του κακού, και τέρατα είναι οι Πέρσες, την περίοδο που ο Μπους έχει πρόβλημα με το απείθαρχο Ιράν. Χονδροειδές; βεβαίως χονδροειδές: όσο και η αντίληψη του μέσου αμερ. νεαρού προς τον οποίον απευθύνεται η ταινία. (Το πότε βγήκε το κόμικ είναι άσχετο: για την ταινία μιλάμε, και η απήχηση που έχει ένα εμπορικό υπερθέαμα δεν συγκρίνεται με αυτήν ενός underground κόμικ.) Αλλά, βεβαίως επίσης, θα συμφωνήσω ότι μιά κριτική δεν πρέπει να περιοριστεί σε αυτά και οφείλει να συζητήσει επαρκώς τα αμιγώς κινηματογραφικά χαρακτηριστικά.
- Για τα σχετικά με τις ‘Ζωές των Άλλων’ (την καλύτερη νομίζω ταινία εκείνης της χρονιάς), ο χαρακτηρισμός «ρεζιλίκι» θα μου επιτρέψετε να πω ότι σημαίνει προκατάληψη και τίποτε άλλο: εμ δεν μας αρέσει η αστοχία του Δανίκα, δεν μας αρέσει και που το παραδέχτηκε! Αν εδώ που συζητάμε μου θέσει κάποιος μιά εύστοχη αντίρρηση και πω ‘δίκιο έχεις, δεν το είχα σκεφτεί αυτό’, είναι ρεζιλίκι μου; Ρεζιλίκι νομίζω θα ήταν το αντίθετο: να επιμείνω κωφεύοντας ενώ μου δείχνουν ότι κάνω λάθος.
- Για την επέκταση του Δανίκα σε άλλους τομείς έχω δύο παρατηρήσεις. Πρώτον, η στάση τύπου ‘να κάτσει στ’ αυγά του και να μιλάει μόνο για το σινεμά’ είναι και πάλι απλώς εκδήλωση αντιπάθειας, όχι λογικό επιχείρημα: αν αυτά που λέει είναι άξια λόγου, γιατί να μην τα λέει; Δεύτερον, το σχετικό παράπονο, δίκαιο ή μη, στην ουσία θα έπρεπε να στρέφεται όχι κατά του ίδιου αλλά κατά αυτών που του δίνουν το βήμα να αλωνίζει. Κατά τη γνώμη μου, ο λόγος που του δίνεται υπέρμετρα βήμα είναι -τι άλλο;- εμπορικός: μιλάει αρκετά απερίφραστα έως προκλητικά, άρα είναι πιασάρικος (κάτι σαν την Κανέλλη, να πούμε). Τα ΜΜΕ συνήθως δεν ενδιαφέρονται τόσο για τη γνώμη των ειδημόνων όσο για την των ταραχοποιών…
Ιουλίου 18, 2009 at 4:47 μμ
Συγγνώμη, αλλά επειδή έχω σπουδάσει κριτική κινηματογράφου σε αμερικανικό πανεπιστήμιο, μπορώ να σας πω ότι ο Δανίκας δε φαίνεται να έχει ειδικές γνώσεις πάνω στο αντικείμενο, τουλάχιστον παραπάνω από τον οποιοδήποτε κάτσει μπροστά σε μια οθόνη και αρχίσει να σκέφτεται.
Αλλά με ενοχλεί, εκτός από την απουσία πραγματικά κινηματογραφικής κριτικής, η ξερολίστικη, φανατισμένη, αερολογία του για όλους και όλα. Ή μάλλον, με ενοχλεί που ένας τύπος του καφενείου έχει στήλη σε μια σοβαρή εφημερίδα. Με ενοχλεί γιατί είναι πληγή για το πολιτιστικό μας επίπεδο. Ούτε για το σινεμά, ούτε για τίποτε άλλο δε θα πρέπει να μιλάει δημοσίως, γιατί κάνει κακό ο τρόπος του. Όπως τα είχε βάλει ο Χατζιδάκις παλιότερα με την Αυριανή, το κύριο θέμα δεν είναι αν η σκέψη του έρχεται από αριστερά ή από δεξιά, είναι ότι δεχόμαστε την αλητεία της ημιμάθειας και της αγένειας στο δημόσιο λόγο. Πρέπει να φύγει.